TÌNH TỰ MIỀN NAM

TÌNH TỰ MIỀN NAM

– LS.Nguyễn Đức Lập

Nầy bạn thân,

Bạn đã từng thích thú với những lời tỏ tình ngọt ngào bóng bẩy, với những câu trách cứ nhẹ nhàng mà đau, với những lời hứa thanh tao đằm thắm của những đôi trai tài gái sắc, qua ca dao, ở miền Bắc và miền Trung nước Việt. Bạn hỏi tôi, còn miền Nam thì sao ? Có ngọt ngào bóng bẩy, có thanh tao đằm thắm như ở Bắc và Trung không ?

Xin thưa liền với bạn, nòi tình thì ở đâu cũng có và đã nói tới chuyện tình thì, lúc vui lúc buồn, khi yêu khi giận, ba hồi thì sum hợp, bốn hồi thì cách ngăn, có khi kẻ mặt mâm, người mặt thúng, ở đâu cũng diễn tiến như nhau mà thôi.

Cái câu mà người ta thường nói : “Miền Nam muối mặm nước phèn như hai với hai là bốn” là để diễn tả cái bản tánh chơn chất thiệt thà của dân miền Nam. Hai chữ “bạch tuộc” là để diễn tả cái lòng dạ thẳng ngay, trong bụng nghĩ làm sao, ngoài miệng nói làm vậy của dân miền Nam. Còn cái chuyện tỏ tình hứa hẹn, thề bồi, trách cứ, hờn giận trong tình yêu hả?

Bạn đã nói đến ca dao, thôi thì, tôi cũng đem ca dao ra để nói với bạn, ca dao miền Nam.

Bây giờ, bạn giả bộ như vầy đi, giả bộ làm một người viễn khách, để tôi dắt bạn đi một vòng Lục Tỉnh Nam Kỳ, nghe những câu hò điệu hát, thắc mắc của bạn sẽ được giải tỏa một cách thỏa mãn hơn.

Bạn đừng nôn nóng gì hết thảy. Bạn là viễn khách mà. Cứ từ từ mà chiêm ngưỡng phong cảnh quang thổ miền Nam. Sông sâu nước chảy. Gió thổi hiu hiu. Lục bình trôi riu ríu. Dừa quì lả ngọn rọi bóng bờ kinh. Bền gie đóm đậu. Cơn dông khói đen, ghe trước đợi ghe sau. Và, cũng cứ từ từ, bạn hãy để cho tâm hồn lắng dịu, để nghe tiếng nói tâm tình.

Kìa, kìa, bạn có nghe không ?

Trên trời có mây hóa kiểng

Dưới biển có cá hóa long

Con cá lòng tong nó còn ẩn bóng ăn rong

Anh đi lục tỉnh giáp vòng

Tới đây trời khiến đem lòng thương em

Chắc bạn ngạc nhiên lắm phải không ? Thương sao mà thương bất nhơn làm vậy, mới gặp mặt đã thương liền? Tôi đã nói mà, “bụng nghĩ làm sao, miệng nói làm vậy” mà, đâu có gì phải e dè, môi mép. Có sỗ sàng, bặm trợn một chút cũng đâu có sao, trai “yêng hùng” đâu có cần rao nam rao bắc đẩy đưa.

Và, nữa kìa, bạn hãy nghe gái “thuyền quyên” trả lời:

Trầu Bà Điểm xé ra nửa lá

Thuốc Gò Vấp hút đã một hơi

Buồn tình, gả ngãi mà chơi

Hay là anh quyết ở đời với em ?

Tán thì tán trắng trợn, hỏi thì hỏi sàn sạt vậy đó, nhưng bạn đừng vội kết luận rằng cuộc tình của những đôi trai gái miền Nam không thơ mộng. Và bạn cũng đừng vội mà kết luận rằng đôi nam nữ nầy tiến quá nhanh, quá mạnh, như muốn cướp thời gian. Có nhiều chàng trai còn mau mắn hơn nữa kìa. Thí dụ như cái anh chàng nầy:

Đi qua nhà nhỏ

Thấy đôi liễn đỏ có bốn chữ vàng

Thạnh suy anh chưa biết

Thấy nàng anh vội thương

Đã “vội thương” rồi thì chàng hỏi liền :

Đổng Kim Lân hồi còn nhỏ

Đi bán giỏ nuôi mẹ già

Anh gặp em đây không cửa không nhà

Muốn vô gả ngãi biết là đặng chăng ?

Thường thì nghe vậy, cô gái phải trả lời :

Nhà em cao, hàng rào em kín

Nhà em tám, chín mười từng

Con ong bay vô không lọt

Biểu con bướm đừng xôn xao

Anh về sắm lễ cho cao

Cậy mai dong cho giỏi

Mới bước chưn vô nhà em

Nhưng cũng có cô gái trả lời theo kiểu khác :

Quân vi thần cang

Phụ vi tử cang

Phu vi thê cang

Giả tam cang tối thiện

Anh giữ trọn ba giềng, em nguyện gởi thân

Nhiều khi thấy anh chàng có vẻ bạt mạng quá, cô nàng cũng phải kéo dài thời gian, để lửa tình không phải là lửa ngọn :

Đèn Sài Gòn ngọn xanh ngọn đỏ

Đèn Mỹ Tho ngọn tỏ ngọn lu

Em biểu anh về học lấy chữ nhu

Chín trăng em đợi, mười thu em chờ

Nghe tới chữ “đợi”, chữ “chờ” là chàng thắc mắc liền một khi :

Đèn treo trong quán

Tỏ rạng bờ kinh

Em có thương anh thì ăn nói cho thiệt tình

Đừng để cho anh lên xuống một mình bơ vơ

Nàng phải hứa chắc để cho chàng yên lòng, có thì giờ mà tu tâm dưỡng tánh :

Bên nầy song

Em lập cái cầu mười hai tấm ván

Bên kia song

Em lập cái quán mười hai tầng

Bán buôn nuôi mẹ cầm chừng đợi anh

Bạn thân,

Thiệt ra đâu có phải chàng trai nào cũng mau mắn tới mức sổ sàng như vậy đâu ! Có nhiều chàng cũng e ấp, thẹn thùng cho mối tình đầu lắm chớ, cũng phải nhờ cánh thư hồng để trao lời vàng lời đá.

Để tôi chỉ cho bạn coi một lối gởi thơ đặc biệt :

Giấy hồng đơn bán mấy

Cho anh mua lấy một tờ

Viết thơ quốc ngữ

Dán trên trái bưởi

Thả xuống giang hà

Bớ cô gái gánh nước trên bờ

Xuống sông vớt bưởi để mà xem thơ

Có cái kiểu gởi thơ nào mà lãng mạn, nên thơ như vầy không bạn? Chàng ta đâu có cần phải :

Tờ thơ đo đỏ

Anh dán con cò đen

Gởi về thăm bạn có tên em trong nầy

Cái lối “mượn giòng lá thắm, chỉ đường chim xanh” của chàng khiến cho nàng phải cảm động mà kêu lên :

Con chim nho nhỏ

Đỏ mỏ xanh lòng

Đỏ mồng xanh kiếng

Nó kêu xao xuyến

Nhiều tiếng lạ lung

Kêu sao cho quân tử nghe cùng

Phải duyên thì kết, phải lòng thì thương

Được lời như cởi tấc lòng, chàng phải nói lên tình yêu của mình cho nàng biết :

Anh thương em trầu hết lá lươn

Cau hết nửa vườn, cha với mẹ nào hay

Dầu mà cha mẹ có hay

Nhứt đánh nhì đày, hai lẽ mà thôi

Chết thì chịu chết, lìa đôi anh không lìa

Bạn có biết “trầu hết lá lươn” là nghĩa gì không ? Dây trầu khi đâm nhánh mới, thì cái nhánh mới đó được kêu bằng “nọc lươn”. Những lá trầu ở trên nọc lươn không ai dám hái, vì người ta phải dưỡng cho mọc cứng cáp để trở thành dây. Vậy mà chàng trai nầy dám hái hết lá trên nọc lươn, kể cũng thiệt liều mạng vì tình. Càng liều mạng hơn nữa là “chết thì chịu chết, lìa đôi không lìa”.

Đó, bạn thấy không ? Mới tỏ tình sơ sơ mà đã bộc trực gay cấn như vậy rồi đó, còn nói chi tới chuyện hò hẹn, tâm sự, thề bồi. “Đối với những người đang yêu nhau, thời gian trở nên ngắn ngủi vô cùng”, có ai đó đã viết như vậy. Gặp nhau, mừng nhau, rồi còn phải than thở nói lên nỗi niềm nhớ thương trong những lúc xa cách, không thấy mặt nữa chớ. Đã nhớ đã thương, cho rằng cơm có dưng tận miệng, cao lương mỹ vị dẫu có ê hề, cũng đâu lấy làm ngon :

Có mặt mình ăn muối cũng vui

Vắng mình một bữa không vui chút nào

Đó là tâm trạng của nàng. Về phần chàng, cũng quên ăn biếng ngủ đâu có kém :

Mâm thau chùi sáng

Để nằm trên ván

Bóng lộn thấy hình

Cháo đậu xanh kia, đường cát nọ

Nhớ mình quên ăn

Nàng như muốn tranh hơn cùng chàng trong cái sự đau thương buồn khổ vì những ngày xa cách :

Đêm khuya nguyệt lặn sao tàn

Đồng hồ điểm nhặt nhớ chàng không quên

Nàng còn muốn nói lên cái cảnh canh khuya, bấc lụn dầu hao, nỗi nhớ thương dằn vặt mà nàng không dám hé môi cho ai được biết :

Anh buồn có chốn thở than

Em buồn như lọn nhang tàn thắp khuya

Chàng cũng phải nói lên nỗi lòng của chàng chớ, đâu có biết “ai buồn hơn ai” :

Bậu buồn, qua dễ chẳng buồn

Cá dưới sông biếng lội

Chim trên nguồn biếng bay

Bạn thấy không ? Nội cái chuyện thở than cho những ngày không gặp mặt, cũng đủ hết ngày hết giờ rồi, chẳng trách sao :

Cây đa tróc gốc thợ mộc đang cưa

Anh gặp em hồi đứng bóng đang trưa

Trách trời sao vội tối, anh phân chưa cạn lời

Nói gì mà nói dữ thần vậy, gặp nhau hồi giữa trưa, nói tới tối cũng chưa hết chuyện ? Trách như vậy cũng tội nghiệp cho họ. Nội cái sự gặp mặt nhau, mừng nhau, cầm lấy tay nhau cũng có biết bao nhiêu chuyện cho họ nói. Bạn có nghe chàng trai bắt đầu nhập đề rồi không :

Nước chanh giấy rưới vô mắm mực

Rau mũi viết trộn lẫn giấm son

Bốn mùi họp lại càng ngon

Cũng như qua gần bậu, chẳng còn chờ trông

Chàng còn lẻo mép thấy thương :

Cầm tay em như ăn bì nem gỏi cuốn

Dựa lưng nàng như uống chén rượu ngon

Bởi chàng “lẻo mép thấy thương” nàng cũng phải nói đẩy đưa cho vừa lòng bạn :

Thương sao thương quá bất nhơn

Bữa nay gặp mặt, thương hơn bữa nào

Nàng sốt sẳng, chàng phải sanh nghi :

Mình có thương

Mình chặt tóc mình thề

Chỉ trời, vạch đất chớ hề bỏ nhau

Nàng, tuy không “chặt tóc” để thề như chàng đòi hỏi, nhưng bộc bạch nỗi lòng cho chàng yên lòng :

Thuyền tôm kia nói có

Ghe cá nọ nói không

Phải chi miếu ở gần song

Em chỉ tay thề lại kẻo lòng anh nghi

Tâm sự thở than tới như vậy mà cũng đã hết chuyện đâu, bạn. Họ còn phải nhắc đi nhắc lại cái tình yêu “chặt không đứt, bứt không rời” khăng khắng trong lòng họ nữa kìa. Chàng thì chăm bẳm liều mạng :

Cha mẹ anh có đánh quằn đánh quại

Bắt anh ra treo tại nhành dương

Biểu từ ai, anh từ đặng

Chớ biểu anh từ người thương, anh không từ

Nàng thì dịu dàng hơn, nhưng cũng cương quyết không kém :

Một nong tầm bằng năm nong kén

Một nong kén bằng chín nong tơ

Em thương anh tháng đợi năm chờ

Lòng nào dứt mối lìa tơ cho đành

Bạn thân,

Rồi, bạn sẽ hỏi rằng những cuộc tình như vậy có bền vững không, có khi nào gặp phải cảnh ngang trái cách chia không! Dĩ nhiên là phải có chớ bạn. Nếu không có, làm sao bạn nghe giọng hò não ruột đang lan dài trên mặt trường giang bát ngát kia :

Bùn xa bèo, bùn khô bùn héo

Lựu xa đào, lựu xéo đào nghiêng

Vàng cầm trên tay rớt xuống không phiền

Chỉ phiền cho một nỗi nợ với duyên không tròn

Đã có cái cảnh “nợ với duyên không tròn” ắt là có than có thở, có nước mắt, có hờn, có trách. Bạn có nghe lời than đẫm nước mắt kia không ?

Bước xuống ruộng sâu, em mảng sầu tấc dạ

Tay em ôm bó mạ, lụy em ứa đôi hang

Ai làm cho lỡ chuyến đò ngang

Cho loan với phượng đôi đàng biệt ly

Và, bạn có chia sẻ nỗi ngậm ngùi cùng chàng không ?

Bên kia sông, qua lập cái kiểng chùa Tân Thiện

Bên nầy sông, qua lập cái huyện Hà Đông

Cái huyện Hà Đông để cho ông Bao Công xử kiện

Cái chùa Tân Thiện nhiều kẻ tu hành

Chim kêu dưới suối trên cành

Qua không bỏ bậu, sao bậu đành bỏ qua

Còn có cái cảnh nào thảm thiết cho bằng cái cảnh bị phụ phàng rẻ rúng như một cô gái đã gặp phải :

Nhứt nhựt chi mã tiến tề văn

Tưởng anh có ngãi, mấy trăng em cũng chờ

Chạy theo anh té xấp ngang bờ

Biểu anh một đợi, hai chờ, anh cũng không

Và, cũng không có cái cảnh nào bẽ bàng cho bằng :

Đường trơn trợt gượng đi kẻo té

Áo còn nguyên ai nỡ xé vá quàng

Hồi sớm mai, gặp em sao anh không hỏi

Hay dạ của chàng đã hết thương ?

Thiệt là thảm thiết, bẽ bàng, phải không bạn ? Đối diện với nhau, đã làm mặt lạ, vậy mà cô gái còn phải hỏi ra miệng là “hay dạ của chàng đã hết thương?” Thì hết thương rồi mới ngoảnh mặt làm ngơ như vậy chứ. Nếu không thì đã vồ vập, săn đón từ đàng xa rồi kìa.

Chắc bạn hỏi rằng, khi duyên nợ không tròn, thì phản ứng của chàng trai ra sao ? Bạn nghe kìa, tâm sự của một kẻ thất tình :

Ngày nào anh nói em đành

Cuốc đất trồng hành, gieo cải, vãi kê

Bây giờ, anh nói em chê

Để cải anh héo, cho kê anh tàn

Khi yêu nhau, chàng đã mang nhiều mộng ước, và cố gắng xây dựng một tương lai. Nhưng, tương lai đó đã kết thúc trong buồn đau. Chàng còn toan tính nhiều nữa kìa và ngẩn ngơ tiếc nuối nhiều nữa kìa:

Ngày nào anh nói em đành

Bụi tre trước ngõ để dành đan nôi

Bây giờ anh nói em thôi

Bụi tre trước ngõ đan nôi ai nằm ?

Có những chàng trai, khi nghe người yêu lên thuyền hoa về nhà người khác, đã gần như là tuyệt vọng :

Đờn cò lên trục kêu vang

Qua còn thương bậu, bậu khoan có chồng

Muốn cho nhơn ngãi đạo đồng

Qua đây thương bậu như chồng bậu thương

Chiều nay qua phản bạn hồi hương

Nghe bậu ở lại, vầy duôn nơi nào

Ghe lui tới chỗ cấm sào

Nghe bậu có chốn muốn nhào xuống song

Bạn ơi, yêu càng liều mạng, thì phản ứng khi bị tình phụ lại càng liều mạng hơn :

Đèn cầu tàu ngọn lu ngọn tỏ

Anh trông không rõ, anh ngỡ đèn màu

Rút gươm đâm họng máu trào

Để em ở lại, em kiếm thằng nào hơn anh

oOo

Bạn đã hiểu được chưa, tình tự của miền Nam? Ô kìa, sao bạn lại buồn làm vậy ? Phải chăng bạn vừa nghe một câu hò vừa cất lên giữa trời cao đất rộng, trải dài trên cánh đồng “cò bay thẳng kiếng, chó chạy ngay đuôi” dưới ánh trăng vàng vằng vặc :

Ai phụ tôi có đất trời chứng giám

Phận tôi nghèo, tôi không dám phụ ai

Tưởng giếng sâu tôi nối sợ dây dài

Ai hay giếng cạn, tôi tíếc hoài sợi dây…

Yên Huỳnh post (theo LS. Nguyễn Đức Lập)

ÐÀN BÀ NHƯ THẾ NÀO ?

– Khí giới của đàn bà là những giọt nước mắt. [Shakespeare]

– Đàn bà hoàn toàn thấy rõ rằng họ càng vâng lời bao nhiêu thì họ càng chỉ huy bấy nhiêu.[Jules Michelet]

– Khi chúng ta không thu hút được người đàn bà thì đừng đeo đuổi họ nữa. Người đàn bà chỉ bị chinh phục khi người đàn ông đủ sức hấp dẫn họ. Một khi họ thấy bị đeo đuổi, họ sẽ từ khước. [Krassovsky]

– Đối với người đàn bà, không được yêu là một tai họa; nhưng không được yêu nữa mới thực là một cái nhục. [Montesquieu]

– Nơi nào có người đàn bà đẹp, thì nơi đó có người đàn ông thở dài. [Tục Ngữ Hung-Ga-Ri]

– Người ta có thể quyến rũ người đàn bà bằng sự dối trá, nhưng người ta chỉ có thể chinh phục được họ với tấm lòng thành thật. [Krassovsky]

– Khen tặng người đàn bà khác trước mặt người yêu là một sự sỉ nhục không thể tha thứ được. [Bà De Stael]

– Một nửa ưu sầu của phụ nữ sẽ không còn nếu họ có thể dằn lòng đừng nói những điều mà họ biết là vô ích. Hơn thế nữa, những điều cần giải quyết thì họ lại không nói ra. [George Eliot]

– Ai có thể cai trị được một người đàn bà thì người ấy có thể cai trị được một nước. [Honoré De Balzac]

– Khi một người đàn bà hứa yêu anh, anh không nên luôn luôn tin họ, nhưng khi họ bảo không yêu anh. Ấy, anh cũng không nên tin họ nữạ [Edouard Bourdet]

– Tiền bạc cũng như phụ nữ, muốn giữ nó thì phải săn sóc nó một chút, bằng không…. nó đi tạo hạnh phúc cho kẻ khác. [Edouart Bourdet]

– Ra đời trăm trận trăm thắng, về nhà không thắng nổi người đàn bà. [Napoleon]

– Có hai loại đàn bà: một loại muốn chữa những sai lầm của người đàn ông, còn loại kia muốn là một lỗi lầm. [Hỵ Sheridan]

– Hỡi ôi ! Được người đàn bà yêu thì ai cũng biết là điều thích thú, nhưng dễ sợ lắm. [Lord Byron]

– Phụ nữ làm cho cách xử thế ở đời được trau chuốt và khiến cho người ta chuộng sự lễ độ. Họ là thầy dạy chân chính về mỹ quan và là người khích lệ mọi sự hy sinh. Hiếm có người đàn ông nào yêu thương họ mà lại là người man rợ [Gabriel Legouvé]

– Người đàn bà nào quý trọng đạo đức của tâm hồn mình hơn sự thông minh và bóng sắc của mình, là hạng người đứng trên đồng loại của mình. Kẻ nào quý trọng bóng sắc của mình hơn tài đức của mình, là hạng đàn bà tầm thường. Nhưng kẻ nào quý trọng địa vị và giai cấp của mình hơn bóng sắc của mình, là hạng người đàn bà đứng ngoài lề đồng loại của họ : họ không phải là người đàn bà. [Chamfort]

– Người đàn bà sẵn sàng tự nhận mình nói quấy khi họ nói phải, hơn là khi họ nói quấỵ [Jean Charles]

– Bí quyết hạnh phúc của người đàn bà là tự tin cái vui trong bổn phận [Dr. Auton]

– Có một cách khen tặng người đàn bà mà họ thích nhất là nói xấu người đàn bà đối thủ của họ. Khen tặng người đàn bà mà đồng thời cũng khen tặng một người đàn bà khác, thì sự khen tặng của mình thành vô giá trị.[Bà De Girardin]

– Không có người đàn bà nào mà không thích nghe người khác nói xấu kẻ thù của mình hơn là nói tốt cho chồng mình. [Bà De Marie Laure De Noailles]

– Người đàn bà mà thật thà là lúc họ thấy không cần thiết phải dùng đến sự dối trá vô ích. [Anatole France]

– Mê người đàn bà thì dễ, yêu người đàn bà thì khó. [Marcel Aymé]

– Người đàn bà đẹp là thiên đàng của cặp mắt, mà là địa ngục của tâm hồn. [Pope]

– Cái đẹp của người đàn bà không khác nào những mùi thơm thoảng qua và tan đi rất mau chóng, hễ ngửi quen rồi thì không ai còn để ý nữạ [Bà De Lambert]

– Đẹp là ở con mắt người khác ngắm nhìn [Le Wallace]

– Người đàn bà đẹp khó mà sống được an thân, cũng như ngọc quý là mồi của trộm cướp [Jean Jacques Rousseau]

– Người đàn bà nói thích giản dị là người ít giản dị nhất. Người đàn bà nào nói ít làm dáng chính là người làm dáng nhất đời. Người đàn bà nào nói ít trang sức lại là người khéo trang sức hơn ai hết [André Maurois]

Mỹ Nhàn post

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: